کد مطلب : 6821
28 خرداد 1398 - 09:53
تعداد بازدید : 148 بار
اخبار » گزارش

«بنیادِ میراثِ اسلامی الفرقان» (لندن) با همکاریِ «موسسه دارالحدیث الحَسنیة» (رباط) از 4 تا 9 مارس  2019/ 26 جمادی‌الثّانی تا 2 رجب 1440، دوازدهمین دوره آموزشیِ تصحیحِ متون را با عنوانِ «تصحیحِ نسخه‌هایِ خطّیِ زبان و ادبیات» برگزار کرد.  در این دوره که به میزبانی «دارالحَسنیة» بود، 11 پژوهشگرِ برجسته‌ از مراکش و اطراف، شرکت کرده بودند:

- دکتر احمد شوقی بنبین، مدیرِ کتاب‌شناسیِ سلطنتی(الخزانة المَلکیة)، رباط.

- ابراهیم شبّوح، متخصّصِ بین‌المللیِ نسخِ خطّی.

- دکتر صالح جرّار، مربّی دانشگاه اُردن.

- دکتر عبّاس اَرحیلة، مربّی بخشِ تحصیلاتِ تکمیلیِ دانشگاهِ دانشگاهِ القاضی عیاض، مراکش.

- دکتر ابراهیم بن مُراد، مربّیِ بخشِ تحصیلاتِ تکمیلیِ دانشگاهِ تونس.

- دکتر اَنَس وقّاص، مربّیِ بخشِ تحصیلاتِ تکمیلیِ دانشگاهِ القاضی عیاض، مراکش.

- دکتر محمّد طبرانی، مربّیِ بخشِ تحصیلاتِ تکمیلیِ دانشکده زبانِ عربی، دانشگاهِ دانشگاهِ القاضی عیاض، مراکش.

- دکتر طارق تمامی، پژوهشگرِ موسسه دارالحدیث الحَسنیة، رباط.

- دکتر عبدالرّحمان حباوی، پژوهشگرِ موسسه دارالحدیث الحَسنیة، رباط.

- دکتر محمّد سعید حنشی، پژوهشگرِ کتاب‌شناسیِ سلطنتی، رباط.

- دکتر عبدالعالی لمدبر، پژوهشگرِ کتاب‌شناسیِ سلطنتی، رباط.

 

* روزِ دوشنبه 4 مارس 2019 :

پس از قرائتِ کلام‌الله مجید، افتتاحیه شروع شد. دکتر عبدالحمید عشاق، معاونِ «موسسه دارالحدیث الحَسنیة» ضمنِ اظهارِ خوشحالی از علاقه پژوهشگران به میراثِ اسلامی، به مهمانان خوشامد گفت و در پایانِ سخنانش اظهار امیدواری کرد که چنین همکاری‌های با «بنیادِ میراثِ اسلامی الفرقان»  ادامه داشته باشد. سپس، دکتر سالی شهسواری مدیرِ الفرقان، ضمنِ تشکر از پژوهشگرانِ شرکت‌کننده به آنها خوشامد گفت و اقامتِ خوشی را برایِ آنها آرزو کرد. وی ضمنِ اظهار خشنودیِ از برگزاری این دوره، تاکید کرد که این دوره، یکی از دوره‌هایِ مهم است که برایِ تصحیحِ متن، فهرست‌نویسی و فلسفه قانونِ اسلام در دنیا، با همکاری «بنیادِ میراثِ اسلامی الفرقان»  و «موسسه دارالحدیث الحَسنیة»  انجام شده است. دکتر شهسواری اظهار امیدواری کرد که در آینده هم این همکاری تداوم داشته باشد. دکتر صالح جرّار به نمایندگی از پژوهشگرانِ شرکت‌کننده در این دوره، از پادشاهِ مراکش و هر دو موسسه برگزار کننده، تشکر و قدردانی کرد که دوره مفید و کاربردی برپا کرده‌اند.

روزِ اوّل، با سخنرانیِ دکتر اَنَس وقّاص شروع شد با عنوانِ: «تصحیحِ انتقادیِ نسخه‌هایِ خطّیِ زبان و ادبیات؛ مسائل و نمونه‌ها». وی با ارائه نمونه‌هایی از مقامات ‌الحریری به روش‌شناسیِ گردآوری و مطالعه نسخه‌هایِ مختلفِ یک متن پرداخت.

نخستین کارگاهِ آموزشیِ عملی با عنوانِ: «استانداردهایِ علمی در انتخابِ نسخه‌هایِ خطّی برایِ تصحیحِ انتقادی». وی درباره استاندارهایی که در محتوایِ آکادمیک، پروژه‌هایِ شخصی و مراکزی به کار برده می‌شوند، توضحیح داد.

* روزِ سه شنبه 5 مارس 2019:

سخنرانی دکتر صالح جرّار با عنوانِ: «تصحیحِ انتقادیِ عنوانِ نسخه خطّی و انتسابِ آن به مولّف». وی تاکید کرد که انتسابِ یک اثر به یک مولّف یا برعکس به مولّفی اثری را نسبت دادن، در تصحیحِ متن، اشتباهِ غیرقابلِ جبرانی است. برخی از اوقات در خودِ نسخه‌خطّی این انتسابِ غلط صورت گرفته است و گاهی اوقات مصحّح دچارِ این اشتباه می‌شود. وی به چالش‌هایِ پیشِ رویِ مصحّح پرداخت: آثارِ مشابه با عنوانی مشابه؛ یک اثر با عنوان‌هایِ مختلف؛ تصحیفِ عنوانِ اثر یا نامِ مولف؛ بومی کردن یا تفکیک کردن. وی در پایانِ سخنرانی‌اش این نتیجه را بیان کرد که اصولی باید برایِ روش‌شناسیِ مستندسازیِ عنوانِ کتاب تدوین شود که ثابت کند این اثر، از مولف است. روش‌هایی برایِ مستندسازی وجود دارد: مطالعه منابعی که متن از آنها اقتباس کرده است یا منابعی که از این متن، اقتباس کرده‌اند؛ آشنایی با سبکِ نگارشِ آثارِ دیگر مولف؛ استفاده از برنامه‌هایِ به روز شده رایانه‌ای.

سخنرانیِ دکتر عبّاس ارحیلة: «مسئله تصحیحِ نسخه‌خطّی زمانی که رساله به دیگری منسوب شده است نه به مولفِ اصلی و در طولِ قرن‌ها این انتسابِ غلظ، پذیرفته شده است». وی درباره روش‌هایی توضیح داد که باید برایِ مستندسازیِ عنوانِ نسخه‌خطّی به کار گرفته شود تا انتساب‌ها تایید شوند.

در عصر همان روز، دوّمین و سوّمین کارگاهِ آموزشیِ عملی تشکیل شد با عنوانِ: «گردآوری نسخه‌هایِ خطّی برایِ تصحیحِ انتقادی و روش‌هایِ علمیِ مطالعه آنها»؛ «خواندنِ متن و کشفِ رسم‌الخط و علامت‌هایِ به کار رفته در آن».  (درسِ اول)

* روزِ چهارشنبه- 6 مارس 2019:

سخنرانی دکتر محمّد طبرانی با عنوانِ: «از ذخیره ناشناخته‌ای از قرنِ پنجم؛ کتابِ اشتقاق اسماء الله تعالی- تالیف: ابوجعفر النّحاس (وفات: 338 هجری)». وی اهمیّت این کتاب را خاطرنشان کرد، متن را بررسی کرد و با معرّفی منابعِ مختلفی که مولف از آنها نقل قول کرده است یا منابعی که از این مولف نقل کرده‌اند، درباره مستندسازیِ انتساب اثر به مولف بحث کرد.

سخنرانی دکتر عبّاس ارحیلة با عنوانِ: «مسائلِ مقدّمه‌هایِ شرح‌هایِ نوشته شده بر ثعلب». شرح‌هایِ نوشه شده از: شیخ محمود محمّد شاکر؛ شیخ عبدالسّلام هارون، سیّد احمد صقر؛  محمّد تهانی و دیگران.

سخنرانی دکتر محمّد طبرانی با عنوانِ: «تحقیق‌المنطق؛ خوانشِ انتقادی از تصحیحِ انتقادی در مطالعه اصلِ متن». وی اشتباهاتِ زیادی که دو مصحّح متن را نشان داد و توضیح داد که دلیلِ اصلی‌اش هم این بود که آنها نسخه‌هایِ دیگرِ کتاب را جستجو نکرده بودند.

در عصرِ همان روز چهارمین کارگاهِ آموزشیِ عملی تشکیل شد با عنوانِ: «خوانشِ نسخه‌خطّی و تشخیصِ رسم‌الخط و علامتِ استفاده شده در نسخه‌هایِ مختلف». (درس 2)

* روزِ پنج‌شنبه، 7 مارس 2019:

سخنرانی پروفسور احمد شوقی بنبین با عنوان: «مسئله نقلِ نسخه‌خطّی و تاثیرِ آن در صحّتِ اصالتِ کتاب: به طورِ نمونه آثارِ ادبیات و زبانی ». وی به نقلِ نسخه‌هایِ خطّیِ عربی و تاثیرِ آن در تصحیف و تحریف متن پرداخت و از کتاب‌هایِ زبان و ادبیات، نمونه‌هایِ زیادی را مثال زد که رونویسی‌هایِ نسخه‌هایِ خطّی چطور مفهومِ اصلیِ متن را تغییر داده‌اند.

سخنرانی دکتر صالح جرّار با عنوانِ: «استفاده از بیت هایِ شعری و متون در تصحیحِ نسخه‌هایِ خطّیِ زبان و ادبیات». وی درباره تصحیحِ انتقادیِ بیت‌هایِ شعر؛ معلومِ کردنِ شاعر؛ ضبط‌هایِ مختلفِ یک شعر و تهیه نمایه بحث کرد.

در عصر همان روز پنجمین و ششمین کارگاهِ آموزشیِ عملی تشکیل شد با عنوانِ: «نقلِ درستِ متنِ یک نسخه‌خطّی، نظم‌دادنِ پاراگرف‌ها و بخش‌هایِ آن، اصلاح و تطبیقِ نسخه‌ها ».  (درس 1 و 2)

* روزِ جمعه، 8 مارس 2019:

دکتر محمّد سعید حنشی: «تصحیحِ انتقادیِ دیوان‌ها و منتخباتِ شعری». وی از جانبِ دکتر ابراهیم بن مُراد این سخنرانی را ایراد نمود که به دلایلِ اجباری نتوانسته بود در این دوره شرکت کند. روش‌هایِ پژوهشگرانِ قدیمی در گردآوری، مستندسازی و ضبطِ اشعار را بررسی کرد و اشتباهاتِ مصحّحان را به‌طورِ نمونه توضیح داد.

در عصر همان روز هفتمین و هشتمین  و نهمین کارگاهِ آموزشِ عملی تشکیل شد با عنوانِ : «هنرِ تنظیمِ شرح‌ها و حواشیِ مختلف» (درس 1 و 2)؛ «روشِ نگارشِ مقدّمه عالمانه و تفصیلی در تصحیحِ انتقادی».

* روزِ شنبه، 9 مارس 2019:

«مشاهدات و چالش‌هایی که مصحّح از آنها ناگزیر است». وی درباره حدس و گمان‌های مصحّح؛ «تملّکات»؛ «سماعات»؛ «اجازت»؛ نوعِ کاغذ؛ جوهر؛ صحّافی و غیره بحث کرد.

در عصر همان روز دهمین کارگاهِ آموزشیِ عملی تشکیل شد با عنوانِ: «روش‌هایِ علمی در تهیّه نمایه توضیحی برایِ تصیححِ انتقادیِ اثر و نقشِ آنها در سهولتِ استفاده از کتاب».

و در پایان، دکتر عبدالحمید عشاق از «بنیادِ میراثِ اسلامی الفرقان» و «موسسه دارالحدیث الحَسنیة» برایِ برگزاریِ چنین دوره پرباری تشکر کرد. همچنین از پژوهشگرانِ شرکت‌کننده و تیمِ اجرایی تشکر و قدردانی کرد. پروفسور ابراهیم شبّوح به اهمیّتِ علمِ تصحیحِ انتقادیِ متون و چالش‌هایِ در پیش روی مصحّح اشاره کرد و توضیح داد که مصحّح در تمامِ تصحیح، باید یک روشِ کلی و یکسانی را پیش نظر داشته باشد. دکتر صالح جرّار به نمایندگی از پژوهشگرانِ شرکت‌کننده از تمامِ برگزارکنندگان این جلساتِ بسیار ارزشمند قدردانی کرد. آقای محمّد دروشه - مسئولِ طرح ها و انتشاراتِ بنیادِ میراثِ اسلامی الفرقان- از همه برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان سپاسگذاری نمود. شایانِ ذکر است که به همه شرکت‌کنندگان گواهی‌نامه اعطا شد.

لینکِ خبر:

https://www.al-furqan.com/event/id/2738

ترجمه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

68 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
1914
1654
10211
20205
15953519