کد مطلب : 6478
16 آذر 1397 - 13:57
تعداد بازدید : 743 بار
اخبار » گزارش

مرحوم مُفتی محمّد سعید خان که خود گنجینه‌ای از نسخه‌هایِ خطّی و کتاب‌هایِ نادر داشت، پیوسته با خریدِ نسخه و کتاب از نقاطِ مختلفِ هندوستان و دیگر کشورها و شهرهایِ جهان: مکّه مکرّمه، مدینة منوّره، بیت القدّس، دمشق، بیروت، قاهره، بغداد، تهران، شیراز، سمرقند، بخارا و روسیه کتاب‌خانه‌ای در شهرِ حیدرآباد (دکّن) هندوستان بنیان نهاد. امروزه این کتاب‌خانه دارایِ هزارانِ نسخة خطّی و کتاب به زبان‌هایِ اردو، عربی، فارسی، تُرکی و انگلیسی می‌باشد. در 1934 نوّاب سَر نظامت جنگ بَهادر در منطقة جام رود، حیدرآباد دکّن، «کتاب‌خانة سعیدیة» را افتتاح نمود.

شایانِ ذکر است که برادرانِ مرحوم مفتی محمّد سعید خان : مولوی حسین عطاء الله و مولوی خلیل الله هم دارایِ کتاب‌خانه‌هایِ شخصیِ عظیمی هستند. همچنین، فرزندِ مولوی خلیل الله – دکتر محمّد حمیدالله (اسلام شناس برجسته هندوستان)- بعدها کتابخانه‌ پدرش را بسیار غنی تر کرد.

در «کتاب‌خانة سعیدیه»، نسخه هایِ خطّی و کتاب‌هایِ نایابی از علما و مشایخ در موضوعاتِ تفسیر، تجوید، حدیث، سیرت، فقه، کلام، هیئت، طب، منطق، تاریخ و تصوّف، سلوک نگهداری می‌شوند. مثلاً: شیخ علی متّقی الهندی، حضرت عبدالحق محدّث دهلوی، حضرت مجدد الف ثانی، شیخ علی المهائمی علّامه بیهاری، ملّا جیوَن (استادِ عالمگیر شاه)، حضرت شاه ولی الله دهلوی، مولانا بحر العلوم فرنگی محلی. برخی از نسخه‌ها به خطّ خودِ مولّف هستند: «تاریخِ دمشق» از: ابن عساکر؛ «اسدالغابة» از: این اثیر جزری؛ «ابناء الضّمر فی ابناء المعر»از: ابن حجر العسقلانی؛  سیوطی، جامی .  نسخة مصوّری از «گلستانِ» سعدی.

برخی از نسخه‌هایِ خطّی به زبانِ عربی در موضوع تصوّف:

- از تالیفاتِ غزالی:«رسالة فی تولده الا لا الله معنی نمن دخل معنی ابن بن غزالی کتابت قبل 1129هجری»؛ «مشکلات الانوار نور صدقة و ذی البصر اوالابصار».

- از تالیفاتِ حضرت شیخ عبدالقادر جیلانی: «الجواهر المعنی للمساصر الملتفظ بن خلاصة المفاخرین کلام سیّدنا عبدالقادریه مخطوط محمّد البخاری»؛«المحاکمة العارقة فی تحقیق قول الغوث الاعظم قدمی هذه علی رقبة کل ولی».

- از تالیفاتِ شیخ شهاب الدّین سهروردی: دو نسخه از «عوارف المعارف» به کتابتِ 986 هجری و 1160 هجری.

- از تالیفاتِ ابن عربی: «شرح مشکلات المفتوحات المکّیة و فتح الابواب المفلقات الدینة» – شارح:عبدالکریم جیلی بن ابراهیم بن الکریم الگیانی؛ «فصوص الحکم»- تاریخ کتابت: 944 هجری. «شرح فصوص الحکم» از: محب الله بن عبدالشّکور بیهاری به فارسی به تاریخِ 1234 هجری.

- از دیگر تالیفاتِ ابن عربی که در کتاب‌خانة سعیدیه نگهداری می‌شوند: «الانوار فیما الفتح علی صاحب الخلوة من الاسرار»؛«رد معانی الایات المتشابهات الی المعانی الایات المحکمات»؛«اصطلاحات الصّوفیه».

- از تالیفاتِ عبدالکریم بن ابراهیم الجیلی (وفات حدودِ: 820هجری): «شرحِ الفتوحات المکیّة»؛ «المناظر العلیة» (دربارة تصوّف).

- از تالیفاتِ شیخ علی بهائمی (وفات: 835 هجری)- نسخه‌ای از «شرح زد ارف اللطایف» («شرحِ عوارف المعارف»)، تاریخِ کتابت: 1302 هجری.

- از تالیفاتِ سیوطی: «القو ل الحلی فی تعدد صوررسول»؛ «تائید الحقیقۃالعیلۃ وتشیدالطریقۃ الشاذلیہ»؛ «نتیجہ الفکر فی الجھربالذکر».

- از تالیفاتِ شیخ علی متّقی (وفات: 975 هجری): «نعم المعیار و المقیاس لمفرقة مراتب النّاس»

- ابو یحیی زکریا انصاری الشّافعی- «فتوحات الاله فی نفع ارواح الذوات الانسانیة» (نسخه ناقص الاخر است)؛ «احکام الالاله».

- شیخ نورالدّین ابراهیم الکروی- «اتحاف الذّکی شرخ الخفة المرسلة الی النّبی صلی الله علیه و سلّم»- تاریخِ کتابت: 1083 هجری.

- «زبدۃ الرسائل الفاروقیہ وعمدتہ السایل الصوفیہ»- تالیف:یونس نقشبندی ۔ کتابت ۱۳۰۹ھجری.

- «نتیجہ العلوم ونفیحہ علماء الرسوم» - تالیف: شیخ عبدلغنی النابلسی - کتابت ۱۳۰۹ھجری.

- «اصطلاحات الصوفیہ لطائف الاعلام باشارات اہل الایہام»- تالیف: عبدالرزاق قاشانی .

- «التوجہ الاتم»- تالیف: صدرالدین القوبنوی .

- «العقدہ المسمی بانورالزاہر»- تالیف: ابوالعباس تاج الدین احمد بن محمد البکری- عربی نظم.

- «الطول فی تحقیق الاتحاد بالغور»- تالیف: ابراہیم بن الحسن الکروی- تاریخِ تالیف: ۱۰۹۶هجری.
«رد التوفیق»- تالیف: محمد کریم الدین الحلونی.

- «مقدمۃ السنہ فی الانتصار للفرقہ الینہ تقریب الشیخ ولی اللہ للرسالۃ الفارسیہ»- تالیف: شیخ احمد سرہندی (شاہ ولی اللہ بن عبد الرحیم محدث)

- «فلاح فی النصیحۃ والافتاح»- تالیف: حجازی الخبیری الحمدی. (ناقص الآخر)

- «رسالۃ فی لیس الخرقہ»- تالیف: محمد ابن عراق کتابت: ۱۱۰۴ھجری.

- «الفس التوحیدونزہتہ المرید» - تالیف: ابی مدین شعیب.

- «مراۃ العارفین»- مصنف نامعلوم.

برخی از نسخه‌هایِ خطّی به زبانِ فارسی در موضوع تصوّف:

- امام محمد غزالی: «الحرار الحکمت».

- احمد غزالی (برادر امام محمّد غزالی) «ایعینه»- تاریخِ کتابت: 1175 هجری.

- دو نسخه خطّی از مکتوبات حضرت شیخ عبدالقادر جیلانی. یکی از نسخه‌ها به کتابت شاعرِ مشهور شهرِ مَدراس - غلام محی الدّین معجز- است. وی شاگرد باقرآگاه بود. تاریخِ کتابت: 1212 هجری.

- برخی از دفترهایِ مثنوی معنوی از مولوی. تاریخِ کتات: 1098 هجری.

- «وقایع الحقایق»- تالیف: احمد رومی.

- ملفوظاتِ حضرت شیخ فریدالدّین گنج شکر- گردآوری: مخدوم بدرالدّین اسحاق- کتابت: عبدالنّبی.

- شرف‌الدّین احمد یحیی مَنیَری. «مکتوباتِ صدی»- تاریخِ کتابت: 1142 هجری.

- حضرت خواجه بنده‌نواز گیسودراز- «برهان العاشقین».

- مولانا عبدالرّحمان جامی- «سلسلة الذهب»- «انیس الطالبین و عده السالکین»- تاریخِ تالیف: 856 هجری.

- حضرت مجدد الف ثانی- سه دفتر مکتوبات امام ربّانی- گردآوری: یار محمّد الحدیدار چشتی. «رساله المبدا و المعاد»؛ «مصارف الدّینیه»؛ «رساله در اجمالی طریقت»؛«رد برزنجی مکتوبات مجدد الف ثانی»؛«ردیشهات بر مکتوبات امام ربّانی» - تاریخِ کتابت: 1131 هجری؛«الارشاد الی بن اسناهباد بهی جوابات رد مکتوبات»- تاریخ کتابت: 1312 هجری.

- شاه عبدالعزیز دهلوی- تالیف:«در دفع اعتراض حضرت مجدد».

- سیّد آدم (خلیفه حضرت مجدّد الف ثانی)- تالیف:«نکات الاسرار»- تاریخِ کتابت: 1304 هجری.

- خواجه محمد معصوم سَرهندی- تالیف:«در اذکار»- تاریخِ کتابت: 1311 هجری.

- شاه روف احمد نقشبندی - تالیف:«مکاتیبِ شاه غلام علی» تاریخِ کتابت: 1292 هجری.

- دارا شکوه- تالیف: «حسنات العارفین»- تاریخِ کتابت: 1201 هجری.

- مرزا عبدالقادر بیدل - «چهار عنصر»- تاریخِ کتابت: 1217 هجری.

- سید علی محمد حسینی صبغة اللهی (وفات: 1137 هجری)- تالیف:«تجلّیاتِ رحمانی»- تاریخِ کتاب: 1137 هجری.

- غلام یحیی بیهاری (وفات: 1180 هجری)- تالیف: «کلمات الحق»- تاریخِ کتابت: 1307 هجری.

- خواجه عبدالله انصاری (وفات: 481 هجری)- تالیف:«رساله در تصوّف».

- محمد نعیم مسکین شاه – نسخه به خطِ خودمولف، تاریخِ کتابت: 1399 هجری- تالیف: «رساله در رویتِ جمال محمّدی، رویتِ محبوبِ حقیقی است:»

- محمد بن فضل الله - تالیف:«رساله فی تحقیق وحدة الوجود».

- مسیح‌الاولیاء- تالیفات: «ملفوظ شیخ وجیه‌الدّین»؛ «رساله دقیقه».

- سیّد عبدالله - تالیف: «کشف‌العوائم».

- محمّد بن قوام بن رستم بن احمد بن محمود- تالیف: «شرخ مخزن اسرار نظامی».

تهیه و تنظیم: لیلی عبدی خجسته

منبع

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

47 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
401
1270
4404
123732
15482950