کد مطلب : 6427
06 آذر 1397 - 20:30
تعداد بازدید : 143 بار
اخبار » گزارش

شهرِ مُرشدآباد در نزدیکیِ شهرِ کلکتّه قرار دارد. نامِ پیشینِ آن «مقصودآباد» بود که بعدها به نامِ مرشد قلی خان (درگذشت: 1700) به «مرشد آباد» تغییرِ نام یافت. وی نخستین نوّابی بود که در 1700م به مُرشدآباد گام نهاد. در 1717به سمتِ صوبیداری بَنگال برگزیده شد و در بر مناطقِ: بَنگال، بیهار و اُریسا حکومت کرد. در سالِ 1705، پایتختِ خود را از داکا به مرشد آباد منتقل کرد. ضرّاب‌خانه‌ای به نامِ «ضربِ مُرشدآباد» و در 1723 «کاترا مسجد» را تاسیس کرد و در زیرِ پلّکان‌هایِ مسجد به خاک سپرده شد. مرشد قلی خان، به فارسی شعر می‌سرود و «سرشار» تخلّص می‌کرد.

«کاخِ هزار دَری» (HAZARDUARI PALACE LIBRARY) که به «بارا کوتی» هم معروف است، ساختمانی مشهور در مُرشدآبادِ سرزمینِ بَنگال است که است که به سبکِ معماریِ ایتالیا ساخته شده است. دُنکَن ماکلیود این عمارت را برایِ نوّاب نظام همایون جاه – جانشینِ میر جعفر در 1837م- طرّاحی کرده بود. این عمارتِ سه طبقه، ابتدا به عنوانِ دربار استفاده می‌شد. سپس برایِ اقامتِ افسرانِ عالی‌رُتبه انگلیسی به کار رفت.

در این کاخ موزه، نوادراتی از آثارِ هنریِ فرانسوی، انگلیسی و ایتالیایی است، مجسّمه‌هایِ بُرنزی و سنگِ مرمری، اسلحه، لباس، زیور، محمل، گاری، آثارِ ساخته شده از طلا و نقره و عاجِ فیل، فانوس، ظروف و غیره که به قرن 18 و 19 میلادی تعلّق دارند. اسنادی مربوط به امورِ شاهان، فرامینِ شاهی و اعلانات، زینت‌بخشِ این کاخ است.

«کمالِ هوده» نقره‌ای متعلّق به سرفراز خان؛ کجاوه مخصوص زیب‌النّساء (دختر اورنگ زیب)؛ تمامِ عکس‌هایِ مرشد قلی خان و دیگر نوّابینِ مرشدآباد رویِ ظروفِ بُرنزی و  نقش‌دار به ترتیبِ تاریخی رویِ دیوارهایِ آن آویزان است. هالِ اصلیِ آن دارایِ لوستری با 96 شمع است.

دولتِ انگلیس در 1933 برایِ حفظِ آثارِ باستانی کمیته‌ای تشکیل داد. در 1963، حکومتِ مغربیِ بنگال، زیرِ نظرِ محکمه عدالت، برایِ زمین‌هایِ مرشدآباد، شورایِ خیریه دایر کرد و در نوامبر 1985، «هَزارَه دَری» به اداره باستان‌شناسی سپرده شد و آنها به موزه تبدیل کردند. «هزاره دَری» اکنون به موزه تبدیل شده است و کتاب‌خانه آن دارایِ نسخه‌هایِ خطّیِ و اسنادِ فراوانی به زبان‌هایِ اردو، فارسی و عربی است. این کتاب‌خانه همچنین کتاب‌هایِ نایابی به زبان‌هایِ شرقی دارد. قرآن‌ها و نسخه‌هایی که با طرح‌هایِ مختلفِ گُل و غیره و رنگ‌هایِ خیرکننده، با طلا تزیین شده‌اند بر جذّابیّتِ این نسخه‌ها و کتاب‌خانه افزوده‌اند. برخی از نسخه‌ها از نظرِ هنرِ خوشنویسی بسیار باارزش هستند. شایانِ ذکر است که مجموعه قرآن‌هایِ این موزه در سراسرِ هندوستان منحصر به فرد است.  گالریِ این موزه مجموعه‌هایی از سلاح‌هایِ جنگی؛ نقّاشی‌هایِ زیبا؛ نقّاشی‌هایی از چهره‌هایِ نوّابان؛ کارهایِ هنری رویِ عاج و دیگرِ آثارِ هنریِ شگفت‌انگیز است.

(برگرفته از : مقدّمه کتابِ «فهرستِ توصیفیِ اردو مخطوطاتِ کتاب‌خانه مرشدآباد»، فهرست‌نویس: دکتر عمر غزّالی، ناشر: بازغ بهاری، کولکاتا، 2005)

به نقل از سایتِ گردشگری زیر، «کاخ موزه هَزاره دَری» دارایِ 3000 نسخه خطّیِ اردو، فارسی و عربی و 12000 کتاب به زبان‌هایِ: اردو، فارسی،‌عربی و انگلیسی است.

https://tourism.webindia123.com/tourism/monuments/palaces/Hazarduari_Palace/index.htm

فهرستِ نسخه‌هایِ خطّیِ اردو «کاخ موزه هَزاره دَری» را از این‌جا، آنلاین مطالعه کنید:

https://www.rekhta.org/ebooks/murshidabad-library-ke-urdu-makhtootat-ki-tauzihi-farhang-umar-ghazali-ebooks?lang=ur

تهیه و تنظیم: لیلی عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن