دکتر سید حسن عباس استاد فارسی «دانشگاه هندو بَنارَس» در شهر بنارس است. وی پیشتر مدیریت «کتاب خانه رضا رامپور» در هندوستان را برعهده داشت. (درباره وی نگاه کنید به  انتشارِ «دریچه‌ای به ادبِ فارسی» (مجموعه مقالات درباره ادبیاتِ فارسی) در هندوستان در همین پایگاه خبری نسخ خطی بساتین).

دکتر سید حسن عباس مجله ای به نام «ادراک» از شهر گوپال، ایالت بیهار در هندوستان منتشر می‌کند. این مجله به زبان اردو ابتدا به صورت فصلنامه چاپ می شد، ولی در سال های اخیر به صورت سالنامه چاپ می شود. در اینجا فهرست مقاله های این مجله که درباره فارسی، عربی یا نسخه های خطی است، آورده می شود: (بخش اول) (بخش دوم)

 

شماره 7 –نوامبر 2010 ویژه نامه حنیف نقوی (1936-2012) نسخه شناس و مصححِ هندوستانی

در این شماره تمام مقاله های درباره آثار دکتر حنیف نقوی در زبان اردو است. فقط یک مقاله با عنوان «خدمات فارسی حنیف نقوی» از دکتر سید حسن عباس است که در آن به این تالیفات دکتر حنیف نقوی اشاره شده است:

کتاب به زبان اردو با عنوان: «غالب کی چند فارسی تصانیف» [= چند تالیف فارسی میرزا اسدالله غالب دهلوی ]، غالب انستی تیوت، دهلی، هندوستان،  2005. این کتاب شامل این نُه (9) مقالات است:

1-     « میخانه آرزو سرانجام» دربارة چاپ او دیوان فارسی میرزا اسدالله غالب دهلوی است در سال 1845 و آن تاریخیِ آن «میخانه آرزو سرانجام» بوده است.

2-     «قدیمی ترین نسخه خطی پنج آهنگ» این نسخه خطی در «مجموعة نسخه های خطی لالا سَری رام» در «دانشگاه هندو بنارس»، بنارس، هندوستان نگهداری می شود. دکتر حنیف نقوی آن را قدیمی ترین نسخه خطی «پنج آهنگ» دانسته و با مقدمه ای مبسوط چاپ عکسی آن را در سال 1997 از «کتاب خانه شرق شناسی و عمومی خدابخش» در پَتنا، هندوستان منتشر کرد.

3-     «تدوین و چاپِ پنج آهنگ » نخستین بار در پایان 1251 یا آغاز 1252 چاپ شد.

4-     «کشف نسخه خطی باغ دو دَر و تصحیح آن» مجموعه نوشته های میرزا اسدالله غالب دهلوی به نظم و نثر به فارسی است که آغاز تالیف آن 1283 هجری است. «باغ دو دَر»  را سید وزیرالحسن عابدی در 1968 تصحیح و چاپ نمود.

5-     «دستنبو- روزنامچة غدر تالیفِ میرزا اسدالله غالب دهلوی»

6-     «متفرقات غالب» در این مقاله دکتر حنیف نقوی نقدی بر کتابِ دکتر سید مسعود حسن رضوی ادیب نوشته است. دکتر رضوی ادیب در کتاب خانه شخصی اش نسخه خطی از بیاضی داشت که در آن 48 نامه فارسی، دو قطعه فارسی، یک مثنوی فارسی و یک غزل اردو از میرزا اسدالله غالب دهلوی است. دکتر رضوی ادیب این بیاض را تصحیح کرده بود که دو بار در هندوستان چاپ شد: چاپ اول از رامپور در سال و چاپ دوم از لکنو سال 1969. شایان ذکر است که این بیاض اکنون در «کتاب خانه مولانا آزاد» دانشگاه اسلامی علیگر در هندوستان نگهداری می شود.

7-     «ششمین مثنوی فارسی میرزا اسدالله غالب دهلوی» در کلیات غالب این مثنوی با همین شامل است که دکتر حنیف نقوی ثابت کرده است که این، در واقع دو مثنوی است

8-     «توضیحاتی درباره مثنوی بیان نموداری شان نبوت و ولایت» /.نقدی بر مقاله نورالحسن راشد کاندَلوی است.

9-     «دو ترجمه از مثنوی چراغ دیر» / ترجمه ای از علی سردار جعفری و ترجمه ای از کالی داس گُپتا رضا.

کتاب به زبان اردو با عنوانِ: «چهار نامه چاپ نشده میرزا اسدالله غالب دهلوی» : «نامه ای فارسی از میرزا اسدالله غالب دهلوی و سفر او به فیروزپور» / «نامه ای کشف شده به فارسی از میرزا اسدالله غالب دهلوی» / «مشکلات فهمِ نوشته های میرزا اسدالله غالب دهلوی با تاکید بر نامه های فارسی او» / «نامه های فارسی میرزا اسدالله غالب دهلوی»

 

شماره 8 – ژانویه- ژوئن سال  2015 ویژه نامه فصیح الدین بلخی  (1885-1962)- کتیبه‌شناس و نسخه شناس هندوستانی

10-  «پیش نامه» / سیّد حسن عبّاس

11-  «شناس نامه فصیح الدین بلخی» / سیّد حسن عبّاس

12-  «والد محترم» / نادم بلخی

13-  «کمی همراه سادات بلخ» / مختارالدین احمد

14-  «خدمات نویسندگان بلخیِ ایالتِ بیهار به زبان اردو» / ش.م.عارف ماهر آروی

15-  «کودکیِ فصیح الدین بلخی» / نظام الدین بلخی

16-  «جنابِ بلخی» / سهیل عظیم آبادی

17-  «مرحوم مولوی فصیح الدین بلخی» / سیّد بدرالدین احمد بدر عظیم آبادی

18-  «خاطراتی از مرحوم فصیح الدین بلخی» / اختر اُورینوی

19-  «دیگر روشنفکری نماند» / حکیم علیم الدین بلخی

20-  «عقیدتِ فصیح الدین به مخدوم شرف الدین» / تقی حسن بلخی

21-  «نمی توانم او را فراموش کنم» / شکیل الرحمان

22-  «سیگار و خاکستر» / رفعت بلخی

23-  «فصیح الدین بلخی؛ شخصیتی عظیم» / سیّد محمّد عبدالروف اورنگ آبادی

24-  «پس او هم خاموش است» / عبدالمغنی

25-  «خورشیدی که آفتاب را با خودش بُرد» / ضیا عظیم آبادی

26-  «یادی از جناب مرحوم بلخی» / قیّوم خضر

27-  «فصیح الدین بلخی» / خادم بلخی

28-  «فصیح الدین بلخی و دانشگاه پَتنا» / خواجه افضل امام

29-  « خاطراتی از فصیح الدین بلخی» / مظفّر اقبال

30-  «خادمی خاموش» / ارشد کاکوی

31-  «یادداشتِ آقای فصیح الدین بلخی بر نسخه خطّی از سرّ اکبر» / سیّد محمّد ایّوب شمیم نَدوی

32-  «سیّد فصیح الدین بلخی عظیم آبادی» / سیّد محمّد حَسنین

33-  «عالم و محقّقیِ بزرگ» / احمد یوسف

34-  «شخصیت فصیح الدین بلخی و خدماتِ علمیِ او» / پروفسور علی حیدر نیّر

35-  «بررسیِ چهار اثرِ فصیح الدین بلخی» /  مظفّر اقبال

36-  «کتیبه هایِ پَتنا؛ شاهکار آقای فصیح الدین بلخی» / ضیاءالدین دیسایی

37-  «دو تذکره از آقای فصیح الدین بلخی» / منصور عالم

38-  «تذکره نسوان هند» / مظهر امام

39-  «سبک نگارش فصیح الدین بلخی» / شعیب راهی

40-  «تصوّف در آثار فصیح الدین بلخی» / شعور گوپال پوری

41-  «شعرِ فصیح الدین بلخی» / مظفّر بلخی

42-  «انشادِ شاد و نقدِ شعر» / سیّد نقی عبّاس کیفی

43-  «نامه ای از مظفّر بلخی؛ زندگی و آثارِ فصیح الدین بلخی» / مختارالدین احمد آرزو

44-  «زندگی و آثارِ فصیح الدین بلخی» /  نسیم اختر

45-  «دو نامة چاپ نشده از آقای فصیح الدین بلخی به نام مختارالدین احمد آرزو و مالک رام» / اداره

46-  «نامه هایی به نام فصیح الدین بلخی» / اداره

47-  «مرگ پدر» / نادم بلخی

48-  «اظهار ارادت» / صابر آروی

49-  «فهرست مضامین فصیح الدین بلخی» / اداره

 

شماره 10- ژانویه- دسامبر 2016

50-  «پیش نامه» / سیّد حسن عبّاس

51-  «تضمین» / التفات امجدی

52-  «نامه های جوش به نام جمیل» /

53-  «نامه های جوش به نام مختارالدین احمد» /

54-  «نامه هایی از نیاز فتح پوری» /

55-  «نامه هایی به گیان چَند جین» /

56-  «نامه های نظیر صدّیقی به نام جلال اصغر فریدی» /

57-  «نامه هایِ وفا ملک پوری به نام روشن لال روشن» /

58-  «نسخة خطّی دیوان خان، شاگردِ مصحفی» / اکبر حیدری کاشمیری

59-  «نسخه هایِ خطّی دوره محمّد قلی قطب شاه» / محمّد ذاکر حسین

60-  «بیاضِ نوحه جات و نسخه هایِ دیگر» / سیّد حسن عبّاس

61-  «بیاضِ جهان آرا» / گوری پَرشاد- سیّد حسن عبّاس

62-  «نمایه نسخه هایِ خطّی اجمل خان طِبّیه کالج در دانشگاه اسلامی عَلیگر» / شمیم ارشاد اعظمی

63-  «مرزا عبدالقادر بیدل و ناقدانِ ایرانی» / سیّد احسن الظّفر

64-  «تاثیر فارسی بر انواع ادبی اردو» / صالحه رشید

65-  «لطیفه گویی و رشدِ آن» / شهاب الدین ثاقب

66-  «سرمایه هایِ تالیفیِ یوسف ناظم» / ظفر کمالی

67-  «شیوة نقدِ دکتر منظر اعجاز» / خلیل الرحمن قاسمی

68-  «مولوی مهیش پَرشاد و نامه هایِ مشاهیرِ زبان اردو» / عبدالسّمیع

69-  «مهذّب لکنوی؛ آخرینِ چراغِ مکتبِ ادبیِ عشق» / محضر رضا

70-  «زندگی و آثارِ سَتیش بَترا» / محمودالحسن انصاری

71-  «خواجه احمد عبّاس؛ نویسنده ای آزاد قلم از اهالی مطبوعات» / مثنی حسن

72-  «تاثیرِ گاندی جی بر پریم چَند» / ارشاد احمد

73-  «بررسیِ شعرِ طنز نوکرِ من» / حبیب الله

74-  «شعرِ طنز نوکرِ من» / جذب گوپال پوری

75-  «گزارش کالبدشکافی- از: تخلص بوپالی» / احمد جمال پاشا

76-  «ذکر پشّه» / محمّد مُرسلین

77-  «بررسیِ ظرافت نامه» / منظر اعجاز

78-  «استاد عالم و باعملِ زبان و ادبیاتِ عربی» / وزیر حسن

79-  «سیّد عابد امام زیدی» / اعجاز علی راشد

80-  «ترجمة منظوم مثنوی چراغ دیر به زبان اردو» / افضل اَتکَمبُوی

81-  «ترجمة منظوم مثنوی چراغ دیر به زبان اردو» / امتیازالدین خان

82-  «نمایة غالب» / سیّد مسعود حسن

83-  «بررسیِ اشعار غالب» / سیّد حسن عبّاس

84-  «رباعی در مدح غالب» / سیّد حسن

 

شماره 11- ژوییه دسامبر 2017 ویژه نامه دکتر سید امیرحسن عابدی (1921-2011) نسخه‌شناس و مصححِ هندوستانی

برای این شماره نگاه کنید به «اِدراک» در گام 11 در همین پایگاه خبری نسخ خطی بساتین.

 

شایان ذکر است که برخی از شماره های مجله «ادراک» در سایت ریخته به طور آنلاین قابل مطالعه است:

 

* شماره 1- سال چاپ: ژانویه – مارس 2001

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-001-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 3- سال چاپ: 2003

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-003-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 4- سال چاپ:اکتبر – نوامبر- دسامبر 2004

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-004-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 6- سال چاپ: 2007

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-kitab-number-006-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 7- ویژه نامه حنیف نقوی- سال چاپ: 2010

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-000-syed-hasan-abbas-magazines-2?lang=ur

 

* شماره 8- سال چاپ: ژانویه – ژوئن 2015

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-000-syed-hasan-abbas-magazines-1?lang=ur

 

شایان ذکر است که برخی از شماره های مجله «ادراک» در سایت ریخته به طور آنلاین قابل مطالعه است:

 

* شماره 1- سال چاپ: ژانویه – مارس 2001

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-001-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 3- سال چاپ: 2003

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-003-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 4- سال چاپ:اکتبر – نوامبر- دسامبر 2004

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-004-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 6- سال چاپ: 2007

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-kitab-number-006-syed-hasan-abbas-magazines?lang=ur

 

* شماره 7- ویژه نامه حنیف نقوی- سال چاپ: 2010

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-000-syed-hasan-abbas-magazines-2?lang=ur

 

* شماره 8- سال چاپ: ژانویه – ژوئن 2015

https://www.rekhta.org/ebooks/idrak-gopalpur-shumara-number-000-syed-hasan-abbas-magazines-1?lang=ur

 

تهیه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

 

کد امنیتی
تازه کردن