«کتاب خانه سَچّل» در شهر خیرپور، پاکستان قرار دارد که پیشتر به «کتاب خانه عمومی خیرپور»  معروف بود. فهرست نسخه های خطی این کتاب خانه هم سال ها به زبان اپیش چاپ شده است: «فهرست مخطوطات سَچّل سَرمست لائبریری»، فهرست نویس: محمد یوسف خشک، جامعه شاه عبداللطیف، خیرپور، پاکستان، 1997.

در بین نسخه های خطی این کتاب خانه، نصاب نامه ای سه زبانه است که دکتر روف پاریک – از زبان شناسان پاکستانی- گزارش کوتاهی از این نسخه خطی داده است:

این نسخه خطی سرورق ندارد. مولف در پایان کتاب در بین شعری «ارگجایی لفظیات» را آورده است. نام مولف مولوی محمد اسماعیل مَلکا پوری المتخلص به خادم است. تاریخ اختتام به قلم مولف: «یک هزار و دو صد و هم ده و چار» یعنی سال 1214 هجری. تعداد اوراق نسخه 44 است. روی کاغذ کوچک به اندازه 6 در 3 اینچ. چند ورق ابتدا و آخر در حالت خوبی نیستند و برخی جاها کرم خورده است و چند لفظ ناخوانا شده اند. نام کاتب «علی صاحب خلف محمد اسماعیل» نوشته شده است. تاریخ کتابت: «به تاریخ چهاردهم ماه جمادی الثانی روز شنبه 1250 هجری». کاتب خود را «ساکن ملکاپور» نوشته است. و ادامه «که متصل بلدهانه ...» و به دلیلی بدخطی کاتب بقیه الفاظ را نمی توان خواند تا بدانیم مولف و کاتب ساکن کجا بودند. البته در ایالت مَهاراشتَر هندوستان، نزدیک بُلدهانه شهری به نام «ملکاپور» است.

در ابتدا فردی – شاید از اعضای کتاب خانه- این نسخه خطی را به زبان اردو این طور معرفی کرده است: [که دراینجا ترجمه فارسی اش آمده است]

«بسم الله الرحمن الرحیم

ارگجایی لفظیات

ارگجه [کذا] واژه ای مشهور و جالب در هندی است. خوشبویی[عطری] مرکب است که بیشتر در تهیه غازه به کار می رود. دراین رساله [کذا] مولف واژگان هندی، فارسی و عربی را گردآوری نموده است و به همین سبب نام اثر را «ارگجایی لفظیات» نامیده است. بیشتر مترادف واژگان و معانی آنها آمده است. این رساله دارای 417 بیت است. تالیفِ مولوی محمد اسماعیل مَلکاپوری المتخلص به خادم. علی صاحب، خلفِ مولف آن را کتابت نموده است».

کاتب به خط تقریباً نستعلیق نوشته است. خطش چندان پخته نیست. برخی از شعرها خارج از وزن هستند. املای برخی واژگان هم غلط است. در قدیم بین «یای مجهول» و «یای معروف» ؛ «نون غنّه» و «نون بالاعلان»  هنگام نوشتن فرق نمی گذاشتند در این نسخه خطی هم همین طور است.‌

از ابیات آغازین نسخه خطی:

ایزد و سبحان و معبود است الله الصمد

ذوالجلال و هم ودود و باری و یکتا واحد [کذا]

احمد  محمود پیغمبر نبی باشد رسول

آن محمد مصطفی دینِ متین را شد اصول

بعد صلوات و تحیات و درود و هم سلام

بر وی و بر آل و اصحاب کرام و احترام [کذا]

اصل مقاله از اینجا دانلود کنید: Nasab_Nama.pdf

 منبع:

imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal

 

خلاصه و ترجمه از مقاله به زبان اردو با عنوانِ: «تیرھوی صدی ہجری کا ایک فارسی نصاب نامہ(ایک مختصر تعارف)»، مقاله نویس:روف پاریک، مجله «امتزاج»، گروه اردو دانشگاه کراچی،  شماره 8، ژوییه تا دسامبر 2017، صفحات: 135-138.

تهیه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن